Opodatkowanie wkładów do spółek po 1 stycznia 2018 roku

2018-02-27

Funkcjonowanie podmiotu gospodarczego w postaci spółek prawa handlowego wymaga dysponowania majątkiem, zarówno na etapie założenia, jak i w trakcie istnienia.

Na etapie zakładania spółki wspólnicy co do zasady zobowiązani są do wniesienia i pokrycia wkładów. Sam wkład może występować w formie wkładu niepieniężnego, tzw. Aport, oraz w postaci wkładu pieniężnego.

Do końca 2017 roku czynności polegające na wniesieniu wkładu pieniężnego do spółki oraz wkładu niepieniężnego w postaci przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części stanowiły czynności neutralne podatkowo. Od stycznia 2018 roku obowiązują zmiany w przepisach, które określają opodatkowanie wszelkich wkładów niepieniężnych jakie będą wnoszone do spółek kapitałowych. W wyniku uchwalonych zmian w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych nastąpiło wykreślenie części art. 12 ust 1 pkt 7 „ (…) w przypadku wniesienia do spółki albo do spółdzielni wkładu niepieniężnego w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część”. Usunięcie części przepisu w zakresie wkładów niepieniężnych (przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części) prowadzi do istotnych zmian, które powodują, że opodatkowaniu podlegać będą wkłady niepieniężne w postaci przedsiębiorstwa.

Ustawodawca w uzasadnieniu ustawy wprowadzającej powyższe zmiany wskazuje jednakże, iż usunięcie części art. 12 ust 1 pkt 7 pdof to jednak tylko zabieg kosmetyczny, bowiem część normy z art. 12 ust. 1 pkt 7 została przeniesiona do dodawanego art. 12 ust. 4 pkt 25 lit. b. Obecnie, zgodnie z tym przepisem, do przychodów nie zalicza się wartości, o której mowa w ust. 1 pkt 7, jeżeli przedmiotem wkładu niepieniężnego do spółki (…) jest przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część.

Z argumentacją, że jest to tylko kosmetyczna zmiana nie do końca należy się zgodzić, ponieważ cały zabieg ma na celu umożliwienie odesłania przypadku wniesienia aportu w postaci przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części do przepisów dotyczących tzw. małej klauzuli unikania opodatkowania.

Powyższe oznacza, że wniesienie aportu w postaci przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części do spółki będzie podlegało opodatkowaniu, jeżeli głównym lub jednym z głównych celów tej czynności będzie uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania. Za taki cel będzie uznawane wniesienia wkładu w postaci przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części do spółki, jeżeli czynność nie została przeprowadzona z uzasadnionych przyczyn ekonomiczny (art. 12 ust. 14 pdof).

Tożsame zmiany zostały wprowadzone przez ustawodawcę w zakresie wniesienia wkładu w postaci przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części do spółki przez osoby fizyczne. Zgodnie ze zmianami w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, które weszły w życie od 1 stycznie 2018 r., w takich przypadkach również będzie miała zastosowanie tzw. mała klauzula unikania opodatkowania oraz wspomniane wyżej domniemanie.

Przedmiotowa zmiana daje duże możliwości organom skarbowym do kwestionowania dokonanych aportów i na tej podstawie opodatkowanie podatników. Dodatkowo ze względu na objęcie podatnika wskazanym w poprzednich akapitach domniemaniem to podatnik będzie musiał udowodnić, że wniesienie wkładu było przeprowadzone z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych.

Abstrahując od powyższego należy zauważyć, iż usunięcie części art. 12 ust 1 pkt 7 pdop doprowadziło do podniesienia alarmu przez wielu ekspertów, że wykładnia literalna przepisu prowadzi do wyciągnięcia wniosków, iż opodatkowaniem będzie również objęte wniesienie wkładów pieniężnych.

Mając jednakże na uwadze wykładnię systemową przepisu oraz stanowisko Ministerstwa Finansów zgodnie z którym przychód ma powstawać wyłącznie w przypadku wniesienia do spółki lub spółdzielni wkładu niepieniężnego, uznać  należy, iż zmiany nie będą dotyczyć wkładów pieniężnych. Przyznać jednakże należy rację ekspertom, że tempo zmian i sposób legislacji może budzić istotne zastrzeżenia.