Zmiany w terminach przedawnienia – projekt nowelizacji trafił do Sejmie Rzeczpospolitej

2018-02-28

Rządowy projekt nowelizacji kodeksu cywilnego dotyczący terminów przedawnienia roszczeń nad którym rozpoczęto prace w lipcu ubiegłego roku został skierowany do pierwszego czytania w Sejmie. Przedłożony projekt zakłada skrócenie podstawowych terminów przedawnienia roszczeń z obecnie obowiązujących lat dziesięciu do lat sześciu. Skróceniu ulec mają także roszczenia stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu powołanego do rozpoznawania spraw, orzeczeniem sądu polubownego a także stwierdzone ugodą zawartą przed sądem, sądem polubownym lub mediatorem i zatwierdzone przez sąd. Termin ich przedawnienia ma również wynosić lat sześć. Bez zmian mają pozostać terminy przedawnienia stwierdzonych w powyższy sposób przyszłych roszczeń okresowych który nadal ma wynosić trzy lata.

Istotnym novum jest ustalenie jednolitego terminu końca przedawnienia dla roszczeń których termin przedawnienia jest równy lub dłuższy niż dwa lata. Ma on przypadać na ostatni dzień roku kalendarzowego. W praktyce oznaczać to będzie wydłużenie pozostawionego bez zmian trzyletniego terminu przedawnienia dla roszczeń okresowych lub związanych z działalnością gospodarczą, nowego podstawowego terminu oraz terminów szczególnych dłuższych bądź równych dwa lata o nawet kilka miesięcy. Jak wynika z uzasadnienia projektu nowelizacji podstawą wprowadzenia takiego rozwiązania  była potrzeba ułatwienia obrony wierzycieli w sytuacji gdy wymagalność roszczenia uzależniona jest od momentu, w którym wierzyciel mógł najwcześniej podjąć działania w celu dochodzenia swoich praw.

Przygotowane zmiany uprzywilejowują konsumentów poprzez przekształcie dyspozytywnego uzależnionego od woli podmiotu przeciwko któremu skierowano roszczenie zarzutu przedawnienia w okoliczność podlegającą badaniu z urzędu, bowiem przedsiębiorca pozbawiony będzie możliwości dochodzenia od konsumenta roszczeń które uległy przedawnieniu. W szczególnych przypadkach sąd uprawniony będzie do nieuwzględnienia stanu przedawnienia roszczenia względem konsumenta.

Z uwagi na skalę zmian, projekt nowelizacji zakłada istnienie szerokich regulacji intertemporalnych. Naczelną zasadą będzie stosowanie nowych przepisów do roszczeń nieprzedawnionych w dniu wejścia w życie nowych regulacji. Przedawnione na dzień wejścia w życie ustawy roszczenia przeciwko konsumentowi, względem których nie podniesiono zarzutu przedawnienia podlegać będą nowym przepisom.