Sprzedawca może odmówić sprzedaży osobie bez maski

– Prowadzę hurtownię. Czy mogę odmówić obsługi klientów mających nieprawidłowo założone maseczki?

Tak, w opisanym przypadku odmowa obsługi będzie uzasadniona i nie powinna być uznana za wykroczenie. Zgodnie z art. 135 kodeksu wykroczeń karą grzywny może być ukarana osoba zajmująca się sprzedażą towarów w przedsiębiorstwie handlu detalicznego lub w przedsiębiorstwie gastronomicznym, jeśli umyślnie bez uzasadnionej przyczyny odmawia sprzedaży takiego towaru.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że przepis ma na celu ochronę konsumentów, a tym samym odpowiedzialności na jego podstawie podlega tylko odmowa sprzedaży w ramach przedsiębiorstwa zajmującego się handlem detalicznym. Nie jest natomiast karalna odmowa sprzedaży, gdy kupującym będzie inny przedsiębiorca jak to zazwyczaj ma miejsce w przypadku hurtowni.

Po drugie, przepis ma zastosowanie tylko w przypadku takiej odmowy, która następuje „bez uzasadnionej przyczyny”, czyli bez istotnego ku temu powodu. W omawianym przypadku powodem odmowy jest obawa sprzedawcy o swoje życie i zdrowie. Tego rodzaju przyczynę należy uznać za uzasadnioną.

Stanowisko to potwierdził również Sąd Rejonowy w Suwałkach w głośnej ostatnio sprawie, ostatecznie uniewinniając sprzedawczynię, która odmówiła sprzedaży klientce bez maseczki. Sąd wyjaśnił, że świadomość panującej epidemii i fakt, że o nakazie noszenia maseczek w sklepie decydował kierownik były „uzasadnioną, obiektywną przyczyną odmowy sprzedaży towaru”.

Należy wskazać, że 28 października 2020 r. uchwalona została ustawa o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem Covid-19, która wprost reguluje opisaną sytuacją. Mianowicie do ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń u ludzi dodano art. 46bb, który wprost wskazuje, że nieprzestrzeganie obowiązku zakrywania nosa i ust stanowi uzasadnioną odmowę sprzedaży, o której mowa w art. 135 kodeksu wykroczeń. Niniejsza ustawa została już podpisana przez prezydenta, czeka na opublikowanie. Wejdzie w życie dzień po publikacji.

Podstawa prawna: Ustawa z 28 października 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem Covid-19

Odpowiedz ukazała się w papierowym wydaniu dziennika ,,Rzeczpospolita”